دات نت نیوک
معرفی موزه

معرفی موزه‌ي عکسخانه‌ی شهر

موزه‌ی عکسخانه‌ی شهر به عنوان اولین موزه‌ي تخصصی تاریخ عکاسی در خاورمیانه شناخته شده است. این موزه وابسته به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران است.

عملیات تغییر کاربری و به‌سازی ساختمان این موزه از سال 1373 آغاز و در 28 اردیبهشت 1374 هم‌زمان با روز جهانی موزه در فضایی با مساحت250 مترمربع افتتاح شد.

موزه‌ی عکسخانه‌ی شهر با موضوع تخصصی تاریخ عکاسی ایران گنجینه‌ای از عکس و سایر میراث تصویری عکاسی (کارت پستال، نگاتیوهای شیشه‌ای و ... )، دوربین‌‌ها و سایر ابزار و ادوات عکاسی است. فضای داخلی موزه‌ی عکسخانه‌ی شهر در سال 1394 بازسازی و مرمت شد. تغییرات فراوانی در فضای داخلی آن اتفاق افتاد و کتاب‌خانه‌ي آن به فضایی مستقل و تازه اضافه شده نقل مکان کرد. پس از این نوسازی و طرح توسعه‌ی جدید مساحت موزه‌ی عکسخانه‌ی شهر به 275 مترمربع افزایش یافت

مجموعه‌ی اشیا موزه‌ای

مجموعه آثار موزه  شامل دو بخش است: دوربین ها، ابزار و ادوات مختلف عکاسی و  بخش دیگر شامل عکس‌ها، کارت پستال‌ها و نگاتیوهای شیشه‌ای.

دوربین ها و ابزار و ادوات عکاسی

انواع مختلف دوربین‌های عکاسی قدیمی با سه قطع بزرگ، متوسط و کوچک در این موزه نگهداری و نمایش داده می‌شود از جمله:

دوربین‌های استودیویی

دوربین‌های جعبه‌ای

 دوربین‌های فانوسی

دوربین‌های استریوسکوپ یا جهان‌نما

دوربین‌های فیلم فوری

انواع دوربین‌های رفلکس و غیر رفلکس تک لنزی و دولنزی

دوربین‌های دولنزی انعکاسی

دوربین‌های مینیاتوری

علاوه بر این‌ها سایر ابزار و ادوات عکاسی از جمله آگراندیسمان، کاغذهای عکاسی، مواد چاپ و ظهور،  مخازن فیلم و قیدهای کنتاکت، انواع نورسنج، سه پایه، لنز، فلاش و ابزار رتوش و هم‌چنین تعداد محدودی از اولین نمونه‌های دوربین فیلم‌برداری و نیز پروژکتورهای پخش فیلم و اسلاید نیز در این مجموعه بدیع و باارزش به چشم می خورد.

 

 

 

مجموعه عکس ها و نگاتیوها

تعداد بسیار زیادی از اولین نمونه عکس‌های تاریخ عکاسی ایران در این موزه  جمع آوری شده  که بخش عمده آن متعلق به دوران قاجار و دوران پهلوی اول است. اختراع رسمی عکاسی در سال 1839 میلادی در آکادمی علوم فرانسه به ثبت می رسد و سه سال بعد وارد ایران می شود. این پدیده‌ی فنی و هنری خیلی زود به ایران آمد و به عبارتی ساده‌تر می‌توان گفت عکاسی در ایران تقریباً قدمتی معادل کشورهای اروپایی دارد و در حال حاضر تعداد زیادی از عکس‌های قدیمی آن دوران در موزه‌ی عکسخانه‌ی شهر نگهداری می‌شود.

تعداد بسیاری از نگاتیوهای قدیمی با ابعاد بزرگ و کوچک نیز در موزه موجود است که در این میان نگاتیوهای شیشه‌ای ارزش فراوانی در تاریخ عکاسی دارند، از مجموعه نگاتیوهای شیشه‌ای موجود در موزه می‌توان به مجموعه‌ی محمدحسن میرزا آخرین ولیعهد قاجار و هم‌چنین مجموعه نگاتیوهای شیشه‌ای احمدخان ملک ساسانی اشاره کرد.

موضوع‌های عکس‌ها و نگاتیوها مختلف است از جمله پرتره‌های خانوادگی ( کودکان و ... ) مناظر و ابنیه تاریخی، مبارزین و مجاهدین، مردم عادی و ...  که برخی دارای نوشته و مهر عکاس اند از جمله‌ی این عکاسان معیرالممالک، عبدالله میرزا قاجار، میرزا ابراهیم خان صنیع السلطنه، میرسیدعلی، آنتوان سوریوگین، روسی خان، ماشاالله خان، برادران خاچاطوریان، آقایانس، خانواده چهره نگار و ...  هستند و البته تعداد بسیاری از عکس‌ها و نگاتیوها بدون هیچ نام و نشانی از عکاس و افراد درون تصویر به یادگار مانده‌اند. در میان تصاویر چاپی قدیمی علاوه بر عکس‌ها، کارت پستال‌های های قدیمی نیز به چشم می‌خورد که گاه خود یک مجموعه‌ی با ارزش را تشکیل می‌دهند از جمله کارت پستال‌های مشروطه و ... .

 

چگونگی جمع آوری اشیا موزه

مجموعه‌ی اشیاء موزه به تناوب خریداری و یا توسط افراد علاقه‌مند به موزه اهدا شده است که تک تک اشیا پس از تأیید با ورود به مجموعه به ثبت موزه‌ای رسیده و شناسنامه‌دار شده‌اند. اتفاقاً یکی از مواردی که در شناسنامه‌ي اموال آورده شده نام اهداکننده یا فروشنده آن شئی است که برای همیشه ثبت می شود، در واقع این مستندسازی اشیاء برای ایجاد یک سیستم مطمئن به منظور حفاظت از اموال صورت می‌گیرد که از بُعد پژوهشی و تحقیقاتی نیز منبع اصلی است زیرا عکس‌ها و تک تک اشیای موجود دارای ارزش تاریخی، هنری و سایر جنبه‌های مختلف تحقیقاتی هستند.

 

فضاهای موزه:

بخش‌های مختلف موزه عبارتند از :

  • فضاهای مخصوص پرسنل و فعالیت‌های اداری
  • فضاهای انبار و مخزن موزه برای اشیایی که در معرض نمایش نیستند و البته به صورت دوره‌ای با اشیاء درون سالن‌های نمایشگاهی جابه‌جا می‌شوند.
  • فضاهای نمایشگاهی شامل نمایشگاه شماره 1 و  نمایشگاه شماره 2 است. این دو نمایشگاه محل قرارگیری اشیاء موزه، شامل عکس‌های قدیمی و دوربین‌ها است. این دو نمایشگاه چیدمان مشخصی برحسب نوع و سیرتاریخی دارند.

علاوه بر نمایشگاه‌های ثابت موزه، برگزاری نمایشگاه‌های متغیر یا دوره‌ای نیز از جمله فعالیت‌های موزه است..

 

  • سالن کنفرانس نیز در فضای میانی نمایشگاه شماره 2 است و محلی برای گردهمایی‌ها و گفت‌وگوهایی مرتبط با موضوع موزه.
  • کتابخانه‌ي تخصصی موزه با بیش از 600 عنوان کتاب فارسی و لاتین در زمینه‌ی عکاسی. در واقع یکی از اهداف موزه عکسخانه شهر گردآوری، عرضه کتب، مجلات و نشریات تخصصی منتشر شده اعم از فارسی و انگلیسی در زمینه عکاسی است.
  • محل فروش کتاب‌ها و نشریات  تخصصی عکاسی

موزه نیز تعدادی عنوان کتاب با موضوع و هویت اصلی خودش چاپ کرده است. که در زیر معرفی می شوند.

 

معرفی کتاب‌های چاپ شده موزه:

 

کتاب گنجینه موزه عکسخانه شهر

گنجینه موزه عکسخانه شهر، نویسندگان: شهریار عدل، اسماعیل عباسی، مژگان طریقی، محمدمهدی رحیمیان و محمد ستاری، ناشر موزه عکسخانه شهر ، تهران، چاپ اول دی 1385، شمارگان 2000جلد، 231 صفحه، قیمت 250000ریال.

 

کتاب آیین های سرور و شادمانی ملی و مذهبی

آیین های سرور و شادمانی ملی و مذهبی ( چهارمین مسابقه سراسری عکس موزه عکسخانه شهر): به کوشش مژگان طریقی، ناشر: موزه عکسخانه شهر، تهران، تابستان 1386، شمارگان 2000 جلد، 95 صفحه، قیمت: 70000ریال

 

کتاب سوگواره عکس عاشورا

سوگواره عکس عاشورا ( برگزیدگان سه دوره مسابقه عکس سال های 1382 تا 1385) مدیر اجرایی مژگان طریقی ، تهران چاپ اول: 1385، ناشر موزه عکسخانه شهر، 160صفحه، شمارگان 1000 جلد، قیمت: 70000ریال

 

کتاب آقارضا عکاس باشی

آقارضا عکاس باشی: آرمان استپانیان، محمد ستاری، محمدرضا طهماسب پور، ناشر: موزه عکسخانه شهر و سازمان فرهنگی هنری شهرداری، معاونت هنری، تهران، چاپ اول، زمستان 1385، 2000 جلد، 67 صفحه، قیمت 25000 ریال.

 

کتاب کودکان دیروز

کودکان دیروز( مجموعه ای از عکس های کودکان در 100 سال گذشته)، نوشته محمد ستاری، ناشر: موزه عکسخانه شهر، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، معاونت هنری، تهران، چاپ اول، زمستان 1385، 2000 جلد، 53 صفحه، بدون درج قیمت.

 

کتاب محمدحسن میرزا

محمدحسن میرزا ( اخرین ولیعهد قاجار)، مدیر پروزه مژگان طریقی، نوشته محمد ستاری، ناشر موزه عکس خانه شهر/سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، معاونت هنری، تهران تابستان 1386، عکاسی از شیشه ها بابک کسمایی ، مدیر هنری: مهدی وثوق نیا، نظارت بر چاپ: حسین مزلقانی، لیتوگرافی پارسیان، چاپ نقره آبی، شمارگان 2000 جلد، قیمت 4000 تومان

 

کتاب سیمای تهران در سده 13 هجری قمری جلد 1

سیمای تهران در سده 13 هجری قمری جلد 1/ به مناسبت یکصدمین سال تصویب قانون بلدیه تهران، مقدمه: محمدحسن سمسار، متن ها فاطمه سراییان، رضا مقدم، مترجم مرجانه سلطانی، مشخصات نشر: تهران، موزه عکسخانه شهر، 1386 با حمایت سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، بخش بلدیه و همکاری کاخ گلستان.  این کتاب در 3000 نسخه توسط موسسه نشر شهر لیتوگرافی، چاپ و صحافی شده است. قیمت کتاب 450000 ریال می باشد.

علاوه بر کتاب ها دو مجموعه کارت پستال‌ طهران قدیم  و مشروطه در انتشارات موزه چاپ شده است و به فروش می‌رسد.